Bật mí cách làm xôi trám đen ngon chuẩn vị nghệ nhân Cao Bằng
Xôi trám đen được biết tới như một món ăn độc đáo không thể bỏ qua khi tới Cao Bằng. Với cách làm xôi trám đen dưới đây, bạn hoàn toàn có thể trổ tài món đặc sản này ngay tại nhà. Cùng theo dõi chi tiết các bước thực hiện một đĩa xôi trám đen gồm những gì trong bài viết dưới đây!
1. Xôi trám đen có nguồn gốc từ đâu?
Món xôi trám đen được biết tới là một trong những đặc sản nổi tiếng tại tỉnh Cao Bằng. Ngoài ra, ở một số vùng núi phía Bắc hay huyện Thanh Chương, Nghệ An cũng có món xôi trám đen.
Mùa trám đen thường bắt đầu từ khoảng tháng 7, tháng 8 âm lịch hàng năm, người dân vùng núi sẽ lên rừng thu hoạch trám tươi và chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn như trám kho cá, trám nhồi thịt,… Trong đó phải kể đến món xôi trám đen – món ăn cầu kỳ chỉ xuất hiện trong những bữa giỗ chạp hay tiệc đãi khách quý.
>>> XEM NGAY: Cách nấu xôi hoa cau thơm dẻo đơn giản tại nhà
Khách du lịch có dịp ghé thăm Cao Bằng rất nên thử món xôi trám đen, bởi đây là đặc sản mang đậm hương vị núi rừng nơi đây. Trám đen đúng vụ dẻo mềm quyện cùng nếp nương Bảo Lạc đặc sản chắc chắn sẽ khiến du khách nhớ mãi không quên.
2. Nguyên liệu nấu xôi trám đen
Những nguyên liệu cần chuẩn bị để nấu xôi trám đen (khoảng 4-5 người ăn) bao gồm:
- Gạo nếp: 1kg, nên chọn nếp cái hoa vàng hoặc nếp nương
- Quả trám đen: 1 kg
- Thịt lợn (heo) xay hoặc băm nhuyễn: 1kg
- Hành tím (hành khô): khoảng 100g cắt lát mỏng
- Dầu ăn: 2 thìa canh
- Nước mắm ngon: 1 thìa canh
- Một số gia vị khác: Bột canh, hạt nêm, tiêu sọ,…
- Đồ ăn kèm: muối vừng (muối mè), hành phi, lạp xưởng chua, ruốc (chà bông),…
Quá trình nấu xôi trám đen sẽ có đôi chút khác biệt so với những món xôi khác, từ bước sơ chế quả trám cho tới làm nhân xôi và trộn. Cụ thể, bạn cần phải tách thịt trám, xào sơ với nhân thịt, sau đó đồ chín xôi và trộn đều xôi với phần nhân đã xào. Tuy cách làm xôi trám đen khá công phu song thành quả sẽ vô cùng hấp dẫn, bạn hãy thử trổ tài một lần khi mùa trám về nhé!
3. Cách nấu xôi trám đen ngon tại nhà
Quá trình nấu xôi trám đen sẽ không quá khó với công thức chuẩn vị nghệ nhân Cao Bằng dưới đây.
Bước 1: Ngâm gạo
Gạo nếp cái hoa vàng hoặc nếp nương vo rửa sạch và ngâm trong nước từ 6-8 tiếng (tốt nhất là ngâm qua đêm). Sau đó chắt bỏ phần nước ngâm và để ráo nước.
Bước 2: Tách vỏ trám
Trám sau khi mua về cần rửa sạch bụi bẩn và nhựa bám trên lớp vỏ, sau đó dùng dao khéo léo tách lớp vỏ bên ngoài và phần hạt, chỉ lấy phần thịt mềm bên trong. Bạn có thể sử dụng cách tách vỏ trám nhanh như sau: Đun ngập trám trong nồi nước ấm (khoảng 60-70 độ) sau đó ngâm trám (om trám) trong vòng 10-25 phút, vỏ trám sẽ mềm và dễ tách vỏ hơn.
>>> XEM THÊM: Mẹo 3 cách nấu cơm nếp thơm ngon dẻo mềm tại nhà
Bước 3: Xào nhân thịt trám
Phần nhân thịt quả trám sau khi được tách ra sẽ xào chín cùng thịt. Đầu tiên, cho 2 muỗng canh dầu ăn vào chảo và phi thơm hành tím đã cắt lát, bạn nhớ vớt một nửa số hành phi vàng ra để ăn kèm với xôi.
Sau đó cho thịt heo băm hoặc xay vào chảo dầu và đảo nhanh tay từ 3-4 phút. Khi thịt đã chín thì cho phần nhân trám đã tách vào đảo cùng, khi trám mềm thì lấy đũa dằm nhuyễn để thịt và trám quyện đều với nhau.
Bước 4: Nêm gia vị
Phần nhân thịt trám bạn nêm nếm theo khẩu vị cá nhân: mắm, bột canh, hạt nêm và tiêu, có thể cho thêm chút đường nếu thích ăn ngọt. Nên nêm đậm đà một chút để khi trộn với xôi trắng sẽ vừa ăn.
Bước 5: Nấu xôi
Phần nếp đã ngâm và chắt nước, để ráo bạn cho lên chõ đồ xôi hoặc cho vào xửng hấp đặt trong nồi nước sôi. Bạn có thể trộn một chút muối và cùi trám vào nếp để xôi đậm đà hơn và có mùi thơm đặc trưng của trám.
Chú ý: Trong quá trình đồ xôi nên đặt một lớp vải trên mặt xôi để hơi nước trên nắp vung không làm xôi bị nhão. Thời gian đồ xôi từ 30-40 phút, sau khi xôi chín, bạn mở nắp, đảo đều xôi trên xửng và tắt bếp.
Bước 6: Trộn trám và xôi
Phần xôi đã chín bạn đổ vào bát tô lớn, xới đều và trộn phần nhân thịt trám xào vào. Dùng muôi hoặc tay trộn đều xôi với nhân. Chú ý nên trộn khi xôi còn nóng sẽ dẻo và quyện nhân hơn. Sau khi trộn đều, bạn có thể cho xôi vào xửng hấp thêm từ 3-4 phút, với cách đồ xôi 2 lần xôi sẽ mềm dẻo vfa ngấm đều gia vị hơn.
>>> GỢI Ý cho bạn: 5 Cách Làm Xôi Xoài Thái Lan Thơm Ngon, Ăn Hoài Không Ngán
4. Thành phẩm xôi trám đen
Xôi trám sau khi trộn đều sẽ có mùi thơm đặc trưng của gạo nếp và trám đen, dẻo mà không nhão hay dính tay. Phần xôi trám có màu tím hồng của thịt trám quyện cùng phần nếp trắng. Món xôi trám đen được ăn kèm với muối vừng hoặc lạp xưởng chua đặc sản Cao Bằng.
5. Một số lưu ý để xôi trám ngon, dẻo
Cách làm xôi trám đen không quá phức tạp, nhưng liệu bạn đã biết những mẹo để xôi dẻo thơm đúng chuẩn Cao Bằng hay chưa? Dưới đây là một số lưu ý giúp bạn có được một đĩa xôi trám đen ngon:
- Chọn gạo nếp ngon: Nếp nấu xôi nên là nếp cái hoa vàng hoặc nếp nương mới, không nên dùng nếp cũ sẽ khiến xôi bị thô, sượng.
- Chọn trám đen nếp: Trám đen có hai loại là trám nếp và trám tẻ. Trám tẻ thịt cứng và giòn hơn, còn thịt trám nếp mềm, bùi và dẻo. Nên chọn trám nếp chín cây với lớp vỏ màu tím sẫm, da căng bóng không bị nhăn hay rộp thì phần nhân sẽ bùi.
- Khi đồ xôi không nên mở vung nhiều lần tránh làm xôi bị đọng nước gây nhão, dính.
Trên đây là phần hướng dẫn chi tiết cách làm xôi trám đen chuẩn vị Cao Bằng. Xôi trám đen là một trong những đặc sản địa phương mà bạn nên thưởng thức và làm thử tại nhà. Chúc các bạn thành công với công thức xôi trám đen!
